Ekonomik kriz ailelerin çocuk sayısını etkiliyor. Aileler ikinci çocuk sahibi olmaktan vazgeçiyor! Türkiye’nin demografik yapısındaki değişimleri inceleyen Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü, “Türkiye’de Toplam Doğurganlık Düşüşünün Anatomisi: 2013–2024 Dönemi Üzerine Bir Ayrıştırma Analizi” başlıklı raporunu yayımladı. Mehmet Emin Sezgin’in hazırladığı bu rapor, Türkiye’de toplam doğurganlık oranının 2013 yılında 2,11 iken, 2024 yılı itibarıyla 1,48 seviyesine düştüğünü ortaya koydu. İKİNCİ ÇOCUKTAKİ DÜŞÜŞ ÖNE ÇIKIYOR Raporda dikkat çeken en önemli bulgu, doğurganlık azalmasının “hiç çocuk sahibi olmamak” yerine, ailelerin ikinci çocuk kararından vazgeçmesinden kaynaklandığıdır. Verilere göre, toplam doğurganlık kaybının yüzde 56,6’sı, bir çocuk sahibi olmaktan iki çocuk sahibi olma aşamasındaki tıkanmadan kaynaklanıyor. 2010’ların sonlarında bu geçişin durması, Türkiye’nin demografik yapısında yeni ve kritik bir döneme girdiğini gösteriyor. EKONOMİK YÜK AİLELERİN ÜZERİNDE Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanan analizde, en düşük gelir grubundaki hanelerde konut ve gıda harcamalarının toplam harcamalar içindeki payının yüzde 63,6’ya ulaştığı belirtiliyor. Bu yüksek finansal yük, ailelerin ikinci çocuk sahibi olma kararını etkileyen en büyük engel olarak öne çıkıyor. Evlilik oranlarındaki düşüş ise, kaybın yüzde 34,8’ini oluşturarak ikinci sırada yer alıyor. KADINLARIN ÇOCUK BAKIM YÜKÜ Raporda çocuk bakımının kurumsal olarak yeterince desteklenmediğine de vurgu yapılıyor. Türkiye’de 0-5 yaş aralığında çocuk bulunan ailelerde bakım yükünün yüzde 88 oranında anneler tarafından üstlenildiği ifade ediliyor. Kurumsal bakım hizmetlerinin yetersizliği sebebiyle, kadınların işten ayrılma nedenleri arasında “çocuk bakım yükümlülükleri” en üst sırada yer alıyor. POLİTİKALARIN KAYNAĞA INMELİ Raporda, doğurganlık düşüşünü durdurmak için atılacak politikaların, sorunun kökenine inmesi gerektiği vurgulanıyor. “Ayrıştırılmamış bir politika tasarımı, karanlıkta hedef arayan bir müdahaleye dönüşebilir. İkinci çocuk kararını etkileyen ekonomik ve kurumsal etmenler, politika tasarımında öncelikli olarak ele alınmalıdır” deniyor.
