Devlet memurlarının emeklilik sistemi, 2008 yılından sonra önemli değişikliklere uğradı. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, özellikle 1 Ekim 2008 tarihinden sonra göreve başlayan memurların, aynı pozisyonda ve benzer maaşlarla çalışsalar bile, emekli aylıklarının eski memurlara göre daha düşük olabileceğini vurguladı.
“Farklı Maaş, Farklı Emeklilik”
Erdursun, 30 Eylül 2008 tarihine kadar göreve başlayan memurların 5434 sayılı yasa kapsamında “eski memur” statüsünde değerlendirildiğini, 1 Ekim 2008 sonrası atananların ise 5510 sayılı yasaya tabi olduğunu açıkladı. Eski sistemde emekli aylıklarının hesaplanmasında derece, kademe, ek gösterge ve makam tazminatı gibi unsurların dikkate alındığını belirtti. Yeni sistemde ise hesaplamanın büyük ölçüde prime esas kazanç üzerinden yapıldığını ifade etti.
Prime Esas Kazanç Sorunu
Erdursun, memur maaşlarının birçok ödemesinin SGK matrahına dahil edilmediğini dile getirdi. Ek ödemeler ve bazı tazminatlar prime esas kazanca yansımadığından, memurların maaşları yüksek görünse de SGK’ya bildirilen brüt ücretin düşük kaldığını belirtti. Bu durumun emeklilikte önemli gelir farkları yaratabileceğini vurguladı. Örneğin, devlet kadrosunda çalışan bir psikolog, 75 bin lira maaş almasına rağmen emekli aylığının yalnızca 20 bin lira seviyesinde olabileceğini kaydetti.
Özel Sektör Avantajlı
Erdursun, geçmişte devlet memurluğunun emeklilik açısından daha avantajlı olduğunu ancak günümüzde yüksek prim ödeyen özel sektör çalışanlarının emeklilikte birçok memura göre daha avantajlı bir konumda olduğunu belirtti. Aynı gelir seviyesine sahip bir özel sektör çalışanının emekli aylığının ileride 50 bin liraya kadar ulaşabileceğini ifade etti. Yeni memur sistemi, uzun vadede önemli mağduriyetler doğurabileceğinin altını çizdi.
Emekli İkramiyesi Riski
Erdursun ayrıca, emekli ikramiyesi ile ilgili de bir uyarıda bulundu. Yaklaşık 15 yıllık memuriyet süresi olan bir kamu çalışanının 650 bin liraya kadar emekli ikramiyesi hakkının olabileceğini belirtti. Ancak memuriyetten ayrıldıktan sonra kısa bir süre için de olsa 4A veya Bağ-Kur kapsamında çalışmanın bu hakkın kaybedilmesine neden olabileceğini ifade etti. 1 Ekim 2008 sonrası memurların, Emekli Sandığı kapsamında isteğe bağlı iştirakçi primi ödeme hakkının bulunmadığını hatırlatarak, sistemin yeni memurlar açısından ciddi dezavantajlar içerdiğini sözlerine ekledi.
